Rối loạn tăng động giảm chú ý là một trong những rối loạn phát triển thường gặp ở con nít, nó có đặc điểm chung là trẻ có những hành vi hiếu động quá mức đi kèm sự suy giảm khả năng để ý, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng học tập và gây khó khăn trong quan hệ với mọi người. Theo thống kê, cứ 100 trẻ thì có từ 3 - 5 trẻ mắc chứng bệnh này với một số biểu lộ được bắt đầu trước tuổi lên 7 và tỉ lệ mắc bệnh ở trẻ con vào khoảng 5% và lứa tuổi hay mắc là từ 8 - 11, trai trẻ có khả năng mắc cao gấp 3 lần trẻ gái, khi trưởng thành bệnh có xu hướng giảm, ở tuổi 20 tỉ lệ mắc còn chừng 1% và ở tuổi đứng tuổi là 0,5%. Trẻ con xoành xoạch hiếu động, nhưng ở mức nào được coi là thường ngày, còn mức nào bị coi là tăng động giảm chú ý, có rất nhiều cha mẹ vẫn còn mơ hồ về chứng bệnh này, có những đứa trẻ quá hiếu động, không bao giờ ngồi yên hay tụ họp làm gì, nhưng bác mẹ chúng lại nghĩ đó là điều rất thông thường mà không đưa con đi kiểm tra.
Những bộc lộ
Hiếu động quá mức:
Trẻ hoạt động liên tục, không có giây khắc ngơi nghỉ như có một chiếc máy ở trong người, chạy nhảy liên tục không biết mệt, nếu buộc phải ngồi xuống thì chúng cũng không ngừng động đậy, làm ồn, không màng đến lời dọa nạt của người lớn, không biết đến hiểm nguy.
Khả năng tập hợp rất kém:
Khả năng tụ hội của trẻ bị tăng động giảm để ý rất kém, chúng không bao giờ chịu lắng nghe và làm theo chỉ dẫn hoặc thực hành một việc gì đó trót. Trẻ có thể ưa với rất nhiều thứ, nhưng không được lâu mà thường có thiên hướng chuyển chóng vánh từ gu này sang gu khác. Chúng thường bỏ dở giữa chừng khi đang làm một công việc, chỉ là một tiếng động nhỏ, hay một đồ vật lạ đặt trước mặt cũng có thể làm trẻ phân tâm khi học bài. Trẻ còn gặp khó khăn trong giao du với người khác, đôi khi đang nói chuyện nhưng đề nghị nhắc lại thì trẻ cũng không nhớ.
Ảnh minh họa
Trẻ mắc chứng này sẽ gặp khó khăn trong việc để ý ngay cả khi đang bị người lớn nhắc nhở. Trẻ nói là đang nghe lời bạn, nhưng khi được đề nghị lặp lại lời của bạn, trẻ sẽ không biết nói gì.
Thực ra trẻ tăng động giảm để ý không hề kém thông minh so với các bạn khác, nhưng chính sự suy giảm khả năng để ý lại là căn nguyên dẫn đến kết quả học hành sút kém.
Chứng tăng động giảm chú ý sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến học tập, hành vi và tính cách trong tương lai của trẻ.
hấp tấp, xốc nổi:
Phần lớn những trẻ này thường có tính hấp tấp, gấp, bất cẩn và bồng bột. Trẻ thường trả lời khi người khác chưa hỏi xong, khó chờ đến lượt mình và hay phá thối trong khi người lớn trò chuyện hoặc các bạn cùng lớp đang chơi đùa. Sự vội vã, xốc nổi cũng làm cho trẻ dễ mắc lỗi khi làm bài tập hay thực hành những công việc khác.
Chậm phát triển tiếng nói:
Một nét khá nổi bật trong đa số những trẻ tăng động giảm chú ý hay gặp phải đó là chậm phát triển về ngôn ngữ. Những trẻ này phát triển khả năng nói thường nhật trong thời đoạn đầu, nhưng về sau sẽ chậm lại và thường gặp phải các vấn đề về cấu trúc câu hay khả năng trình bày bằng lời nói.
Dễ nổi nóng, khó kìm giữ được xúc cảm:
Trẻ bị hội chứng tăng động giảm chú ý thường dễ nổi xung, giận dữ, khó kìm nén được xúc cảm, nên chi rất dễ dẫn tới xô xát, đánh bạn hoặc làm thương tổn ngay cả những người nhà trong gia đình. Bên cạnh đó, tính cách này làm cho trẻ không có bạn thân hoặc bị bạn bè xa lánh.
Nên làm gì?
Khi con có những diễn đạt như trên thì bác mẹ nên đưa con tới các chuyên khoa tâm lý, tâm thần để được thăm khám và kết luận.
Giáo dục hành vi cho con: phương pháp điều trị hiệu quả nhất đối với trẻ tăng động giảm để ý. Nên bàn thảo với thầy cô để nhận được sự giúp đỡ trong việc giáo dục hành vi cho trẻ, cần cho trẻ ngồi bàn trước tiên nhằm tránh sự phân tâm bởi hoạt động của các bạn phía trên.
Trẻ tăng động giảm chú thường có lòng tự trọng rất cao thành thử đừng bao giờ chê bai hay quát trẻ, đặc biệt là khi có mặt người khác vì có thể làm trẻ nảy tư tưởng chống đối. Nếu ngợi khen khi trẻ có những hành vi đúng đắn, trẻ sẽ làm theo lời khen, đặc tên hiệu quả khi thầy cô khen ngợi trước lớp.
Chỉ nên hứa khi vững chắc có thể làm được , vày trẻ tăng động giảm để ý rất dễ thất vọng và chán nản. Khuyến khích trẻ tham dự các hoạt động tập thể, chơi thể thao ngoài trời hoặc tập tành các môn võ để rèn luyện tính kỷ luật và khả năng tập kết.
Dùng những lời lẽ đơn giản, cụ thể thay vì nói chung chung, cố kỉnh tạo cho con các thói quen tốt bằng cách cho con ăn, nhắc con đi ngủ, thức dậy đúng giờ. Tốt nhất không nên xem ti vi, chuyện trò, hay đặt những đồ vật lạ trên bàn trong khi trẻ đang học bài.
BS. HỒ VĂN CƯNG
